Yurt Dışında Yaşayan Türkler EYT’ den Yararlanabilir mi? EYT (Emeklilikte Yaşa Takılanlar), Türkiye’de emeklilik için gerekli prim gününü ve sigortalılık süresini tamamladığı hâlde yaş şartı nedeniyle emekli olamayan kişileri ifade eden bir kavramdır. 3 Mart 2023 tarihli Resmi Gazete’de EYT’ye ilişkin düzenleme yayınlanarak yürürlüğe girmiştir.
EYT Kimleri Kapsıyor? Şartları Nedir?
- 8 Eylül 1999’dan önce sigorta girişi olanlar
SSK (4A)
- Kadınlar için 5.000 prim günü ve 20 yıl sigortalılık süresi
- Erkekler için 5.000 prim günü ve 25 yıl sigortalılık süresi
Bağ- Kur (4B)
- Kadınlar için 7.200 prim günü ve 20 yıl sigortalılık süresi
- Erkekler için 9.000 prim günü ve 25 yıl sigortalılık süresi
Emekli Sandığı (4C)
- Kadınlar için 7.200 prim günü ve 20 yıl sigortalılık süresi
- Erkekler için 9.000 prim günü ve 25 yıl sigortalılık süresi
Yurt Dışında Yaşayan Türkler EYT’den Yararlanabilir mi?
- Yurt dışında yaşayan Türk vatandaşları, eğer Türkiye’de sigorta başlangıcı yapmışlarsa ve EYT için gerekli prim/gün şartlarını sağlıyorsa, EYT kapsamından faydalanabilir.
- Ayrıca, Türkiye’de sigorta kaydı olmayıp yurt dışında çalışan kişiler de yurt dışı borçlanması yaparak EYT’ye başvurabilirler.
“Yurt Dışı Borçlanması” ve EYT İlişkisi
- Yurt dışında geçen süreler, belirli prosedürleri yerine getirmek koşuluyla Türkiye’de sigortalılık süresine saydırılabilir. Bu sayede hem prim gün sayısı tamamlanabilir hem de EYT hakkı doğabilir.
- Borçlanma yapılırken; yaşadığı ülkenin sosyal güvenlik kurumundan alınan “hizmet belgesi”, Türkiye’ye onaylatılarak gönderilmeli. Bu belge, o ülkede hangi sürelerle çalışıldığı / sigortalı olduğu bilgisini içerir.
Yurtdışı Borçlanması Ne Demek?
- Yurtdışı borçlanması, yurt dışında geçen çalışmaların, ev hanımlığı sürelerinin ya da işsizlik sürelerinin, Türkiye’de sigortalılık/prim gün sayısı olarak sayılması için yapılan “geriye dönük prim ödeme / hizmet saydırma” sistemidir.
- Bu borçlanma, yurt dışında geçen sürelerin resmî belgelerle belgelendirilmesi ve yazılı başvuru yapılması şartıyla yapılabilir.
- Borçlanılabilecek süreler arasında: yurt dışında fiilen çalışılan süreler (sigortalılık süresi), bu çalışma süreleri arasında ya da sonunda en fazla bir yıla kadar olan “işsizlik süreleri”, veya yurt dışında ev hanımı olarak geçen süreler de yer alabilir.
- Borçlanma sayesinde, bu yurt dışı süreleri Türkiye’de geçmiş hizmet sayılır; bu da emeklilik için gerekli prim/gün ve sigortalılık süresi hesabında değerlendirilebilir.
Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar ve Prosedür
- Yurt dışında borçlanma yoluyla EYT’den yararlanmak isteyenler için, çalışılan ülkenin Türkiye ile sosyal güvenlik anlaşmalı olması önemli.
- Borçlanma başvurularında, yurtdışındaki hizmet/sigorta belgesi, nüfus kayıt belgesi, onaylı tercüme gibi belgelerle birlikte konsolosluk ya da resmi makamlardan onaylatılmalı, ardından bu belge Sosyal Güvenlik Kurumu’na iletilmeli.
- Eğer yurt dışındaki çalışma ya da borçlanma süresi borçlanılarak Türkiye’ye kazandırılıyorsa; EYT başvurusu yapılabilir. Ancak her durumda başvuranın EYT için gerekli gün/prime sahip olması gerekiyor.
Borçlanma Yapıp Emeklilik Hakkı Elde Eden Kişi Başka Ülkede Çalışabilir mi?
Bu konuda dikkat edilmesi gereken bazı hususlar var:
- Borçlanma yoluyla emeklilik hakkı kazanıp aylık almak isteyenlerin, “aylık bağlama” başvurusunda bulunurken bir şart vardır: Yurt dışındaki çalışmanın sona ermiş olması ve o ülkede sosyal sigorta/yardım ödeneği ya da benzeri bir sosyal güvenlik ödeneği almıyor olunması gerekir.
- Yani, “tam emekli aylığı” almak için başvuru anında yurt dışında aktif çalışmamak ve sosyal güvenlik sistemiyle bağlı olmamak gerekir. Ancak, borçlanma yaparken (emeklilik için başvurmadan önce) yurt dışında çalışmaya devam ediyor olmanız borçlanma başvurunuzu engellemez.
Yurtdışı Borçlanması Hangi Amaca Uygun?
Yurtdışı borçlanması, Türkiye’de sigortalılık geçmişi yeterli olmayan; ama yurt dışında geçmişi olan Türk vatandaşları için önemli bir seçenek. Doğru şartlarla ve belgelerle, bu borçlanma sayesinde Türkiye’de emeklilik hakkı kazanılabiliyor. Fakat “emekli aylığı + yurtdışında aktif çalışma” durumu, aylık bağlama aşamasında kısıtlı bu yüzden plan yaparken hem emeklilik hem çalışma durumunu birlikte değerlendirmek gerekiyor.
Sonuç: Gurbetçiler İçin EYT Bir Seçenek Olabilir
Yurt dışında yaşayan Türk vatandaşları, doğru belgeler ve prosedürler ile EYT kapsamında emeklilik hakkı kazanabilir. Özellikle yurt dışı borçlanması, “yaş” şartı beklemeden emeklilik hayali kuran gurbetçiler için önemli bir imkân. Ancak bu hak; bireyin sigorta geçmişi, prim gün sayısı, yurt dışındaki ülkedeki sosyal güvenlik anlaşması gibi koşullara bağlı bu yüzden başvurmadan önce koşullar dikkatle kontrol edilmeli.
Bu süreçlerde hukuki destek almak hak kaybı yaşamanızın önüne geçecektir.
PEHLİVAN & ELMALICA HUKUK VE DANIŞMANLIK yurtdışı borçlanması süreçlerinde müvekkillerine etkili ve hızlı çözüm yolları sunmaktadır.