Bu yazımızda Yaralamalı Trafik Kazasından Kaynaklanan Tazminat davası Nasıl Açılır? konusunu ele alacağız.Türk Borçlar Kanunu’na (TBK) göre, bir yaralamalı trafik kazasında kusurlu taraftan istenebilecek tazminatlar çeşitli başlıklar altında talep edilebilir. Bu tazminatlar, kazadan doğan zararların telafisi amacıyla düzenlenmiştir ve maddi ve manevi tazminatları içerir.
- Maddi Tazminatlar
Maddi tazminatlar, ekonomik kayıpların karşılanması amacıyla talep edilir. TBK’nın 49 ve devamı maddelerine dayanılarak şu başlıklar altında değerlendirilebilir:
a.Tedavi Giderleri
Kaza nedeniyle oluşan hastane, ilaç, ameliyat ve diğer tıbbi masraflar kusurlu taraftan talep edilebilir. Ancak bu tedavi giderlerinin talep edilebilmesi için SGK tarafından karşılanmamış olması gerekmektedir. Ayrıca, gelecekte yapılması muhtemel tedavi giderleri de bu kapsamda istenebilir.
b.Çalışma Gücünün Kaybı Tazminatı
Eğer kaza nedeniyle kişi çalışma gücünü kısmen veya tamamen kaybetmişse, bu kayıptan kaynaklı çalışma esnasında yaşayacağı zorlukları ve maddi kazancında meydana gelen kayıpların tazmini amacıyla çalışma gücü kaybı tazminatı istenebilir.
- Kazanç Kaybı
Kişinin kazadan ötürü çalışamadığı dönemlerde uğradığı gelir kaybı tazminat olarak talep edilebilir.
- Ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar
Trafik kazası sonucunda mağdurun bedensel bütünlüğünde eksilme yaşanması halinde bu kişinin gelecekte iş bulması daha zor hale gelmektedir. Kişinin yeni iş bulması ya da eski işlerindeki konumlarını korumaları daha güç olabilir. Bu durum ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıp olarak adlandırılmaktadır.
- Manevi Tazminatlar
Türk Borçlar Kanunu’nun 58. maddesine göre, kişilik haklarının zedelenmesi durumunda manevi tazminat talep edilebilir. Kişinin kazadan dolayı yaşadığı fiziksel acı, psikolojik sıkıntı ve ruhsal zararlar göz önüne alınır.
Manevi tazminatın miktarı, mahkeme tarafından kazanın ağırlığı, kusur oranı, mağdurun durumu ve diğer koşullar göz önünde bulundurularak belirlenir.
Yaralamalı Trafik Kazasından Kaynaklanan Tazminat Davasında Davacı
Maddi tazminat davasını trafik kazası sonucunda yaralanan kişi açabilir. Trafik kazası sonucunda açılacak manevi tazminat davasını ise yaralanan kişinin yanında kaza nedeniyle manevi zarara uğrayan yakınları (anne, baba,eş, nişanlı vs) da açabilir.
Yaralamalı Trafik Kazasından Kaynaklanan Tazminat Davasında Davalı
Yaralamalı trafik kazasından kaynaklanan tazminat davasında davalı şu kişiler olabilir:
- Araç sürücüsü,
- Sigorta şirketi,
- Araç sahibi,
- Araç işleteni sıfatını haiz kimseler,
- Taşımacı (yolcu taşıma sözleşmelerinde),
- Trafik iş kazası halinde işveren
Yaralamalı Trafik Kazasından Kaynaklanan Tazminat Davasında Yetkili Mahkeme
- Davacının Yerleşim Yeri Mahkemesi
Zarar gören kişi (davacı), kendi yerleşim yerindeki mahkemede dava açabilir.
(6100 sayılı HMK m. 6) - Davalının Yerleşim Yeri Mahkemesi
Davalı, yani kusurlu kişi veya sigorta şirketinin yerleşim yerinde dava açılabilir.
(6100 sayılı HMK m. 6) - Kazanın Meydana Geldiği Yer Mahkemesi
Trafik kazasının gerçekleştiği yer mahkemesi de yetkilidir.
(2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m. 110) - Sigorta Şirketinin Merkezinin Bulunduğu Yer Mahkemesi
Eğer dava, kazaya karışan aracın zorunlu trafik sigortasını yapan sigorta şirketine karşı açılıyorsa, sigorta şirketinin merkezinin bulunduğu yerde de dava açılabilir.
(2918 sayılı KTK m. 110)
Yaralamalı Trafik Kazasından Kaynaklanan Tazminat Davasında Görevli Mahkeme
Görev, hangi tür mahkemenin davaya bakacağını belirler. Yaralamalı trafik kazası davalarında:
- Asliye Hukuk Mahkemesi
Genel olarak yaralamalı trafik kazalarından doğan maddi ve manevi tazminat davalarına asliye hukuk mahkemesi bakar.
(6100 sayılı HMK m. 2) - Ticaret Mahkemesi
Eğer dava sigorta şirketine karşı açılıyorsa ve dava konusu sigorta sözleşmesinden kaynaklanıyorsa (örneğin, zorunlu trafik sigortası kapsamında), görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesi olur.
(6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 4)
Ancak asliye ticaret mahkemesinin olmadığı yerlerde, asliye hukuk mahkemesi ticaret mahkemesi sıfatıyla davaya bakar.
Yaralamalı Trafik Kazasında Zamanaşımı Süresi
Yaralamalı trafik kazasında zamanaşımı süreleri, talep edilen tazminatın türüne ve hukuki dayanağına bağlı olarak değişir. Türk Borçlar Kanunu (TBK), Karayolları Trafik Kanunu (KTK) ve diğer ilgili mevzuat çerçevesinde zamanaşımı süreleri şu şekilde düzenlenmiştir:
- Türk Borçlar Kanunu’na Göre Zamanaşımı
Genel Zamanaşımı Süresi:
Türk Borçlar Kanunu’nun 72. maddesi uyarınca, haksız fiillerden doğan tazminat davalarında zamanaşımı süresi:
- 2 yıl: Zararın ve failin öğrenildiği tarihten itibaren.
- 10 yıl: Her durumda fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren.
- Karayolları Trafik Kanunu’na Göre Zamanaşımı
Sigorta Şirketine Karşı Açılacak Davalar:
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 109. maddesi gereği, zorunlu trafik sigortasından kaynaklanan tazminat taleplerinde zamanaşımı:
- 2 yıl: Zarar görenin zararı ve sorumluyu öğrendiği tarihten itibaren.
- 10 yıl: Kaza tarihinden itibaren.
Sigorta şirketine karşı talep edilen tazminatlar da haksız fiil zamanaşımı sürelerine tabidir. Ancak ölüm veya yaralanma gibi ağır bedensel zararlar söz konusu olduğunda, ceza hukuku zamanaşımı süreleri geçerli olur (aşağıya bakınız).
- Ceza Hukuku Zamanaşımı (Ağır Bedensel Zarar veya Kast Halinde)
Eğer kazada yaralanma durumu, Türk Ceza Kanunu (TCK) kapsamında bir suç teşkil ediyorsa, ceza zamanaşımı süreleri tazminat taleplerinde uygulanabilir. Bu süreler:
- 8 yıl: Basit yaralama durumunda.
- 15 yıl veya daha fazla: Ağır yaralama veya kast durumunda (örneğin, trafik kazası neticesinde taksirle ağır yaralama).
Ceza zamanaşımı süresi, haksız fiil zamanaşımı süresinden daha uzun olduğu için, bu süreler dikkate alınır.
- Sigorta Tahkim Komisyonu Başvurusunda Zamanaşımı
Sigorta şirketine karşı yapılacak taleplerde, aynı zamanaşımı süreleri (2 ve 10 yıl) Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvuru için de geçerlidir. Zamanaşımı süresi dolmuşsa, Sigorta Tahkim Komisyonu talebi reddedebilir.
Herhangi bir hak kaybına uğramamak açısından tazminat davası sürecinde avukatlık ve hukuki danışmanlık hizmeti almak oldukça önemlidir.
PEHLİVAN Hukuk ve Danışmanlık, yaralamalı trafik kazası nedeniyle tazminat davalarında müvekkillerine her türlü hukuki desteği sağlamaktadır.