Özel Güvenlik Sertifikası İptali Sonucu İş Akdinin Feshi Halinde Hangi Tazminatlara Hak Kazanılır?, Özel güvenlik görevlilerinin kimlik kartlarının yenilenmemesi veya iptal edilmesi, çalışma hayatında sıkça karşılaşılan sorunlardan biridir. Bu durum, doğal olarak “Özel güvenlik sertifikası yenilenmez veya iptal edilirse işçi kıdem tazminatı alabilir mi?” sorusunu gündeme getirmektedir. Pehlivan & Elmalıca Hukuk ve Danışmanlık olarak bu yazımızda, özel güvenlik sertifikasının sona ermesi nedeniyle iş akdinin feshedilmesi durumunda işçinin sahip olduğu hakları detaylı biçimde ele alacağız.
Özel Güvenlik Sertifikası Kaç Yıl Geçerli?
Özel güvenlik sertifikasının geçerlilik süresi 5 yıldır. Bu süre, kişinin başarılı olduğu sınav tarihinden itibaren işlemeye başlar. Süre dolduğunda sertifikanın yenilenmesi gerekir. 5188 sayılı Kanun’un Geçici 1. maddesindeki düzenleme gereğince, eski sisteme tabi güvenlik görevlileri de 5 yıllık süreyle izin almış sayılır.
Sertifika Yenilenmez veya İptal Edilirse Ne Olur?
Özel güvenlik görevlisinin sertifikasını yenileme zorunluluğu yoktur. Ancak sertifika olmadan güvenlik görevlisi olarak çalışmak kanunen mümkün değildir. İşverenin sertifikasız güvenlik görevlisi çalıştırması ciddi yaptırımlar doğurur. Bu nedenle:
- Sertifika iptal edildiğinde,
- Sertifika yenilenmediğinde,
- İşçi sertifikayı yenilemek istemediğinde,
işçinin özel güvenlik görevlisi olarak çalışmaya devam etmesi imkânsız hâle gelir. Bu durum, iş akdinin zorlayıcı nedenle sona ermesi niteliğindedir.
Zorlayıcı nedenle fesihte, işçi kıdem tazminatına hak kazanır, ancak ihbar tazminatı alamaz.
Özel Güvenlik Sertifikasının Yenilenmek İstenmemesi ve İş Akdinin Feshi
İşçi sertifikasını yenilemek istemiyorsa, işveren iş sözleşmesini feshedebilir. Çünkü işveren, güvenlik kimliği olmadan işçiyi görevlendiremez. Peki bu durumda işçi kıdem tazminatı alabilir mi?
İşçinin haklarını belirlemek için önce hangi hâllerde kıdem tazminatına hak kazanıldığını hatırlayalım.
Kıdem Tazminatına Hak Kazanılan Haller
İşçi aşağıdaki durumlarda kıdem tazminatına hak kazanır:
- İş sözleşmesinin İş Kanunu 25/II dışındaki sebeplerle sona ermesi,
- İşçinin haklı nedenle fesih yapması,
- Muvazzaf askerlik nedeniyle işten ayrılma,
- Kadın işçinin evlilikten itibaren 1 yıl içinde feshi,
- Emeklilik nedeniyle fesih,
- İşçinin ölümü,
- İşçinin en az 1 yıl kıdemi olması.
Yargıtay’ın Görüşü: Sertifikanın Yenilenmemesi Zorlayıcı Nedendir
Yargıtay kararları, özel güvenlik sertifikasının yenilenmemesi nedeniyle iş akdinin feshedilmesinin geçerli sebebe dayandığını ve bunun bir zorlayıcı neden oluşturduğunu açıkça ortaya koymaktadır. Dolayısıyla işçi kıdem tazminatına hak kazanır, ancak ihbar tazminatı talep edemez.
Yargıtay Kararlarından Örnekler:
- Sertifikası yenilenmeyen işçinin çalışmasının mümkün olmadığı, bunun işveren açısından zorlayıcı neden olduğu ve kıdem tazminatı ödenmesi gerektiği belirtilmiştir. (Yarg. 9. HD, 25/11/2020, 2016/33016 E., 2020/16859 K.)
- Sertifika süresi dolduğu hâlde yenilememe durumunun işveren için 4857 s. Kanun m.25/III kapsamında olduğu; işverenin kıdem tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunduğu vurgulanmıştır. (Yarg. 9. HD, 18/01/2016, 2014/28607 E., 2016/924 K.)
Sonuç: Hangi Haklara Sahip Olursunuz?
Özel güvenlik sertifikasının:
- Süresinin dolması,
- İptal edilmesi,
- Yenilenmek istenmemesi,
- Yenilemenin unutulması,
gibi durumlarda iş akdiniz feshedilirse:
✔ Kıdem tazminatına hak kazanırsınız.
✔ Fazla mesai alacağı, UBGT alacağı, hafta tatili alacağı, yıllık izin alacağı, ödenmeyen ücret alacağı varsa bu alacaklara hak kazanırsınız.
✘ İhbar tazminatı alamazsınız.
Bu nedenle işçilerin hak kaybına uğramaması için uzman bir iş hukuku avukatı ile süreci yürütmesi son derece önemlidir. Pehlivan & Elmalıca Hukuk ve Danışmanlık , özel güvenlik görevlilerinin iş hukukundan doğan tüm uyuşmazlıklarında profesyonel hukuki destek sağlamaktadır.