Bu yazımızda Haksız Tutukluluk Nedeniyle Tazminat Nasıl Alınır? konusunu ele alacağz.
Koruma Tedbirleri Nedeniyle Tazminat Davası Açılabilecek Haller
- Kanunlarda belirtilen koşullar dışında yakalanan, tutuklanan veya tutukluluğunun devamına karar verilen,
- Kanunî gözaltı süresi içinde hâkim önüne çıkarılmayan,
- Kanunî hakları hatırlatılmadan veya hatırlatılan haklarından yararlandırılma isteği yerine getirilmeden tutuklanan,
- Kanuna uygun olarak tutuklandığı hâlde makul sürede yargılama mercii huzuruna çıkarılmayan ve bu süre içinde hakkında hüküm verilmeyen,
- Kanuna uygun olarak yakalandıktan veya tutuklandıktan sonra haklarında kovuşturmaya yer olmadığına veya beraatlerine karar verilen,
- Mahkûm olup da gözaltı ve tutuklulukta geçirdiği süreleri, hükümlülük sürelerinden fazla olan veya işlediği suç için kanunda öngörülen cezanın sadece para cezası olması nedeniyle zorunlu olarak bu cezayla cezalandırılan,
- Yakalama veya tutuklama nedenleri ve haklarındaki suçlamalar kendilerine, yazıyla veya bunun hemen olanaklı bulunmadığı hâllerde sözle açıklanmayan,
- Yakalanmaları veya tutuklanmaları yakınlarına bildirilmeyen,
- Hakkındaki arama kararı ölçüsüz bir şekilde gerçekleştirilen,
- Eşyasına veya diğer malvarlığı değerlerine, koşulları oluşmadığı halde elkonulan veya korunması için gerekli tedbirler alınmayan ya da eşyası veya diğer malvarlığı değerleri amaç dışı kullanılan veya zamanında geri verilmeyen,
- Yakalama veya tutuklama işlemine karşı Kanunda öngörülen başvuru imkânlarından yararlandırılmayan kimseler maddi ve manevi zararlarının tazmini için dava açma hakkına sahiptir.
Koruma Tedbirleri Nedeniyle Tazminat Davasında Davalı Kimdir?
Koruma tedbirleri nedeniyle açılacak olan tazminat davası Devlet (Maliye Hazinesi) aleyhine açılır.
Koruma Tedbirleri Nedeniyle Tazminat Davası Açma Süresi
Hükmün kesinleştiğinin ilgiliye tebliğinden itibaren 3 ay ve her halde kesinleşme tarihinden itibaren 1 yıl içerisinde dava açılabilir.
Koruma Tedbirleri Nedeniyle Tazminat Davasında Görevli ve Yetkili Mahkeme
Dava, davacının oturduğu yer ağır ceza mahkemesinde eğer o yer ağır ceza mahkemesi tazminat konusu işlemle ilişkili ise ve aynı yerde başka bir ağır ceza dairesi yoksa, en yakın yer ağır ceza mahkemesinde açılır.
Koruma Tedbirleri Nedeniyle Tazminat Davasında Delillerin Değerlendirilmesi ve Usul
Tazminat isteminde bulunan kişinin dilekçesine, açık kimlik ve adresini, zarara uğradığı işlemin ve zararın nitelik ve niceliğini kaydetmesi ve bunların belgelerini eklemesi gereklidir. Dilekçesindeki bilgi ve belgelerin yetersizliği durumunda mahkeme, eksikliğin bir ay içinde giderilmesini, aksi hâlde istemin reddedileceğini ilgiliye duyurur. Süresinde eksiği tamamlanmayan dilekçe, mahkemece, itiraz yolu açık olmak üzere reddedilir. Mahkeme, dosyayı inceledikten sonra yeterliliğini belirlediği dilekçe ve eki belgelerin bir örneğini Devlet Hazinesinin kendi yargı çevresindeki temsilcisine tebliğ ederek, varsa beyan ve itirazlarını on beş gün içinde yazılı olarak bildirmesini ister.
Haksız Tutukluluk Nedeniyle Tazminat Nasıl Alınır? İstemin ve ispat belgelerinin değerlendirilmesinde ve tazminat hukukunun genel prensiplerine göre verilecek tazminat miktarının saptanmasında mahkeme gerekli gördüğü her türlü araştırmayı yapmaya veya hâkimlerinden birine yaptırmaya yetkilidir.
Koruma Tedbirleri Nedeniyle Tazminat Davası Karar ve Kanun Yolları
Mahkeme, kararını duruşmalı olarak verir. İstemde bulunan ile Hazine temsilcisi, açıklamalı çağrı kâğıdı tebliğine rağmen gelmezlerse, yokluklarında karar verilebilir. Karara karşı, istemde bulunan, Cumhuriyet savcısı veya Hazine temsilcisi, istinaf yoluna başvurabilir; inceleme öncelikle ve ivedilikle yapılır.
Koruma Tedbirleri Nedeniyle Tazminat Davasında İlam Kesinleşmeden İcraya Konulabilir Mi?
Tazminata ilişkin mahkeme kararları, kesinleşmeden ve idari başvuru süreci tamamlanmadan icra takibine konulamaz. Kesinleşen mahkeme kararında hükmedilen tazminat ile vekâlet ücreti, davacı veya vekilinin davalı idareye yazılı şekilde bildireceği banka hesap numarasına, bu bildirimin yapıldığı tarihten itibaren otuz gün içinde ödenir. Bu süre içinde ödeme yapılmaması halinde, karar genel hükümler dairesinde infaz ve icra olunur.
Hükmedilen Tazminatın Geri Alınması
Kovuşturmaya yer olmadığına ilişkin karar sonradan kaldırılırsa ve kişi hakkında kamu davası açılıp mahkum edilirse veya yargılamanın aleyhte yenilenmesiyle kişi hakkındaki beraat kararı kaldırılırsa ödenmiş olan tazminatların mahkûmiyet süresine ilişkin kısmı, Cumhuriyet savcısının yazılı istemi ile aynı mahkemeden alınacak kararla kamu alacaklarının tahsiline ilişkin mevzuat hükümleri uygulanarak geri alınır. Bu karara itiraz edilebilir.
İftira veya Yalan Tanıklık Nedeniyle Gözaltına Alınma veya Tutuklanma Hali
Bu durumda Devlet, iftira eden veya yalan tanıklıkta bulunan kişiye de rücu eder.
Koruma Tedbirleri Nedeniyle Tazminat İsteyemeyecek Kişiler
- Tazminata hak kazanmadığı hâlde, sonradan yürürlüğe giren ve lehte düzenlemeler getiren kanun gereği, durumları tazminat istemeye uygun hâle dönüşenler.
- Genel veya özel af, şikâyetten vazgeçme, uzlaşma gibi nedenlerle hakkında kovuşturmaya yer olmadığına veya davanın düşmesine karar verilen veya kamu davası geçici olarak durdurulan veya kamu davası ertelenen veya düşürülenler.
- Kusur yeteneğinin bulunmaması nedeniyle hakkında ceza verilmesine yer olmadığına karar verilenler.
- Adlî makamlar huzurunda gerçek dışı beyanla suç işlediğini veya suça katıldığını bildirerek gözaltına alınmasına veya tutuklanmasına neden olanlar.
Koruma Tedbirleri Nedeniyle Tazminat Davası Harca Tabi Midir?
Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davası harca tabi değildir.
Haksız tutukluluk nedeniyle tazminat davası açarken herhangi bir hak kaybına uğramamak adına alanında uzman bir avukatla çalışmak önem arz etmektedir.
Pehlivan Hukuk Bürosu olarak müvekkillerimize her türlü hukuki desteği sağlamaktayız.